Safranbolu, hem ülkemizde hem de dünyada geleneksel Türk mimarisinin en özgün örnekleriyle adını duyurmuş bir dünya mirası kentidir. İnsanoğlu, evrenin oluşumundan bugüne akıp giden hayat yolculuğunda dünü hatırlamak, bugünü anlamak ve yarını planlamak için her zaman zamanı bir hat üzerinde okuma ihtiyacı hissetmiştir. Bu arayışın ve Osmanlı modernleşme serüveninin kentlerimizdeki en somut sembolleri ise hiç şüphesiz saat kuleleridir.

Osmanlı Devleti’nin mekanik saatleri yaygınlaştırma ve modernleşme çabalarının bir nişanesi olan saat kuleleri, özellikle Sultan II. Abdülhamid’in tahta çıkışının 25. yılı olan 1901’de yayımladığı fermanla tüm coğrafyaya yayılmıştır. Şehirlerin en yüksek tepelerini ve meydanlarını süsleyen bu anıtsal yapılar, doğu ile batı kültürünü zamanın potasında birleştiren birer simge haline gelmiştir.

Bu görkemli silsilenin en önemli halkası, ülkemizin aslını koruyarak günümüze kadar işlevini sürdürebilmiş en eski saat kulesi olan Safranbolu Saat Kulesi’dir. 1797 yılında Sadrazam İzzet Mehmet Paşa tarafından yaptırılan bu nadide yapı, yüzyıllardır kentin zaman ritmini tutmaya devam etmektedir. Ancak modern çağın hızında, bu tarz yaşayan hafıza mekanlarının arka planındaki derin hikayeler ve teknik detaylar zamanla unutulma riskiyle karşı karşıya kalmaktadır.

Bilal Belder’den Kültür Hafızasına Büyük Katkı

Kültür Miras Derneği üyemiz Bilal Belder, bu tarihi yapının sessiz tanıklığına ışık tutmak adına kapsamlı bir araştırma çalışmasına imza attı. İlgili kurumlardan alınan resmi izinlerin ardından bizzat Saat Kulesi’nde yerinde gözlemler yapan Belder; kulenin dilini, mekanik yapısını ve sırlarını, saatin bakımından sorumlu zanaatkarların canlı hafızasından süzülen bilgilerle harmanladı.

Aralık 2025 itibarıyla tamamlanan bu özgün çalışma, Safranbolu Saat Kulesi’ne sadece mimari bir yapı olarak değil, çok farklı ve derinlikli bir bakış açısıyla yaklaşmaktadır. Yapılan bu titiz araştırmanın, Safranbolu’nun kültürel hafızasını tazeleyerek kültür turizmine yeni bir soluk getireceği ve gelecekte saat kuleleri üzerine yapılacak akademik araştırmalara çok güçlü bir yazılı kaynak oluşturacağı öngörülmektedir.

Zamanın yaşayan efsanesini daha yakından tanımak ve araştırmanın detaylarına ulaşmak için aşağıdaki bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz.